ความอยาก

904564

มนุษย์ ที่เกิดขึ้นมาในโลกนี้ได้ ก็เพราะอาศัยเหตุปัจจัยกล่าวคือ ตัณหา ดังที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า “ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ ตัณหาย่อมยังบุคคลให้เกิดได้” และนอกจากจะทำบุคคลให้เกิดขึ้นมาแล้ว ยังปกคลุมหุ้มห่อมนุษย์โลก ทำให้วุ่นวาย คิดประกอบกรรมทั้งดีและชั่ว

ตัณหา แปลว่า ความทะยานอยากดิ้นรน ทำบุคคลให้สะดุ้งหวั่นไหว ทำชั่วบ้าง ทำดีบ้าง คนที่มีทุกข์มากมาย ประสบแต่ความเดือดร้อน ก็เพราะตัณหานี้ ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 3 ประการ คือ

1.กามตัณหา หมายถึง ความทะยานอยากดิ้นรนค้นหา รูป เสียง เป็นต้น อันเป็นทั้งวัตถุกามและกิเลสกาม

2.ภวตัณหา หมายถึง ความอยากมีอยากเป็น คือ อยากเป็นนั่นเป็นนี่ อยากได้สิ่งนั้นสิ่งนี้อันเป็นเรื่องดีและชั่ว

3.วิภวตัณหา หมายถึง ความไม่อยากมี ไม่อยากเป็น เพราะมองเห็นทุกข์โทษ

บรรดาตัณหาทั้ง 3 นั้น ภวตัณหา ความอยากมีอยากเป็น นับว่าเป็นตัวสำคัญ ทำให้เกิดกามตัณหาและวิภวตัณหา ก่อกรรมทั้งดีและชั่วไม่มีที่สิ้นสุด คนที่ถูกตัณหาเข้าควบคุมครอบงำแล้ว เปรียบเสมือนคนตาบอด มองไม่เห็นสิ่งที่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นโทษ

แต่ตัณหาความ อยากนี้ ถ้าอยากจะทำดี ทำประโยชน์ ไม่ก่อให้เกิดทุกข์แก่ใคร นับได้ว่า เป็นความทะยานอยากในฝ่ายดี เช่น อยากจะทำตนให้เป็นประโยชน์ เพื่อช่วยเหลือผู้อื่นให้ได้รับความสุข พ้นจากความทุกข์ ก็เป็นที่น่าสรรเสริญ ยกย่องบูชาได้

ถ้าเป็นตัณหา ความทะยานอยากในทางประกอบกรรมทำความชั่ว ก่อทุกข์ให้เกิดทั้งแก่ตนและคนอื่น ก็จัดเป็นตัณหาในทางชั่ว เช่น โลภอยากได้สมบัติสิ่งของผู้อื่นมาเป็นของตนโดยการคดโกงหลอกลวง และการประพฤติผิดในสามีภรรยาผู้อื่น เป็นต้น จัดเป็นตัณหาในทางชั่วที่ร้ายแรง บุคคลจะละหรือบรรเทาให้เบาบางลงได้ ก็ต้องใช้คุณธรรม กล่าวคือ ศีล สมาธิ และปัญญา

ฉะนั้น บุคคลจะละตัณหาหรือบรรเทาตัณหาให้เบาบางจางลงไปได้ ก็ต้องพยายามรักษาศีล ฝึกสมาธิทำจิตใจให้สงบระงับและทำปัญญา ความรอบรู้ให้เข้าใจถูกต้องอย่างแท้จริง คนที่มีศีลดี มีสมาธิดี และมีปัญญาดี จะไม่ประกอบกรรมทำชั่วโดยเด็ดขาด จะทำแต่ความดี ทำสิ่งที่มีประโยชน์ ไม่ก่อให้เกิดทุกข์โทษทั้งแก่ตนและคนอื่น

ส่วนคนที่มีแต่ความยุ่งเหยิง มีแต่ความเดือดร้อน ก็เพราะขาดศีล สมาธิ และปัญญานั่นเอง จึงถูกตัณหาเข้าครอบงำ ให้สร้างแต่บาปกรรมความชั่วไม่สิ้นสุด ผลสุดท้ายก็ได้รับทุกข์โทษทั้งในชาติปัจจุบันนี้และภพต่อไป

ดังนั้น คนที่มีปัญญาดี ควรพยายามบรรเทาตัณหาที่มีอยู่ให้ลดน้อยลง แล้วประกอบแต่คุณงามความดี ก็ย่อมจะทำประโยชน์ให้เกิดแก่ตนและคนอื่นได้ ถ้าแม้ยังมีชีวิตอยู่ ก็มีคนเคารพบูชา ละจากโลกนี้ไปแล้ว ก็มีคนยกย่องสรรเสริญ

ด้วยเหตุนี้ จึงไม่ควรประมาทมัวเมา ให้รีบกระทำแต่ความดี ก็จะล่วงพ้นจากความทุกข์ มีแต่สุขได้

คอลัมน์ ธรรมะวันหยุด
โดย พระเทพคุณาภรณ์ (โสภณ โสภณจิตฺโต ป.ธ. ๙) เจ้าอาวาสวัดเทวราชกุญชรวรวิหาร

จุดหมายของการเลี้ยงลูก

1890849

จุดหมายของการเลี้ยงลูก

“การเลี้ยงลูกนี่จุดหมายควรจะอยู่ที่ลูกเพื่อให้ชีวิตของลูกเป็นสุข มีชีวิตที่ดีงามไม่ควรคิดว่าเรามีสิทธิเท่าเทียมกัน ควรจะแบ่งกันเลี้ยงกันคนละวัน อย่างนี้มันจะถูกต้องหรือ”

คอลัมน์ คำพระ
ป.อ.ปยุตโต

อยู่ร่วมกันต้องรู้จักปรับตัว

8149549841

อยู่ร่วมกันต้องรู้จักปรับตัว

“คนที่ใช้ชีวิตคู่ร่วมกันนี้จะต้องรู้จักการปรับตัวปรับใจเข้าหากัน ไม่ใช่ใช้แต่อารมณ์ความรู้สึกมาเป็นใหญ่ ให้ใช้ปัญญาพิจารณาทำความเข้าใจกัน”

คอลัมน์ คำพระ
ป.อ.ปยุตโต

ทำความเข้าใจในกฎแห่งกรรม

4981237849877894

ทำความเข้าใจในกฎแห่งกรรม

“พุทธศาสนาสอนเรื่องการทำกรรม การรับผลของกรรม แล้วยังสอนเรื่องการพ้นไปจากกรรมคือการอยู่เหนือกรรมอีกด้วย”

คอลัมน์ คำพระ
ว.วชิรเมธี